سه شنبه 20 تیر 1391  03:01 ب.ظ    ویرایش: - -
نوع مطلب: زندگی نامه ،

شیخ محمد تقی شوشتری

از آن هنگام که حضرت امام علی علیه السلام آن پیکر پاکی و راستی و عدالت در سرزمین نجف اشرف به خاک سپرده شد تا اندک زمانی پیش از این همیشه شهر مقدس نجف دیار دانش و دین و شهر جهاد و اجتهاد و سرزمین صفا و نور بود.
گویی با دفن جسم مقدس مولا علی علیه السلام ، خورشید آسمان را نیز در خاک نجف دفن کردند.
نزدیک به چهارده قرن است که ستارگان آسمان دانش و تقوا از آن سرچشمه خورشید سر برآورده ، سپهر صفا و صمیمیت را جذابیتی بیشتر و ملاحتی افزونتر بخشیده اند و این همه چیزی نبود جز پرتوی از آن آفتاب که در دل شب و دور از چشم اغیار در سرزمین نجف به خاک سپرده شد.
در زمانی هم که بیش از هزار سال از پیشینه حوزه علمیه نجف می گذشت (1320 ق .) حلقه های درس و بحث همچون گذشته و بلکه پر رونق تر در آن دیار دایر بود. هزاران نفر از .........

طالبان دانش ، وطن خود را ترک گفته ، در کنار آستان قدس مولا علی علیه السلام گرد هم آمده بودند تا ضمن ارادت به آستان ولایت و تحصیل علم و کمال ، ارزش های علوی را که چیزی جز اسلام پیامبر نیست ، پاس دارند. آن روزها برای فضلای حوزه نجف روزهای پرباری بود چرا که اساتید بزرگ و زنده ای چون آیة الله سید محمد کاظم یزدی و آیة الله آخوند خراسانی که در فیض بخشی دستی توانا و بیانی گویا داشتند و بخوبی تشنگان دشت طلب را سیراب می کردند، سر حلقه حوزویان بودند.
آن سال برای شیخ کاظم شوشتری سالی بس پربرکت و با میمنت بود. چنین می نمود که خدای رحیم ، لطف بزرگی در حق او فرموده و چشمش را با میلاد پسری با استعداد و شایسته روشنی بخشیده است .(989). پدر او را به نام نهمین پیشوای معصوم شیعیان ((محمد تقی )) نامید تا هر لحظه به یاد دوستی بزرگ از دوستان برگزیده خدا، یعنی حضرت جوادالائمه علیه السلام باشد و همیشه ذکر و سپاس حق گوید.
پدر و مادر
خاندان مادری محقق از خانواده های متدین ایرانی بودند که از مدتها پیش ، شهر نجف را برای سکونت برگزیده بودند. مادرش متولد نجف اشرف بود و در همان شهر با روحانی جوان شوشتر، محمد کاظم شوشتری ازدواج کرد.
شیخ محمد کاظم از تباری تابناک بود که نسل در نسل از نوریان و دانشمردان شوشتر بودند و پیش از میلاد محقق ، مردان نام آور بسیاری چون شیخ جعفر شوشتری و... را در کهکشان درخشانشان نظارگر بودند.
پدر دانشمند محقق ، یگانه مرجع شوشتر و از مردان مبارز آن دیار بود. او در دفاع از کیان مسلمانان بویژه از حریم حجاب اسلامی ، مرزبانی مبارز و مبارزی بیدار بود که توسط طاغوتیان از شوشتر به بروجرد تبعید شد و روزگار درازی را - هم در زمان رضاخان و هم در عصر محمد رضا پهلوی - دور از وطن ، غریبانه در بروجرد زیست .(990)
اقبال شوشتر
مولود نجف ، باطروات ترین بهاران عمرش را تا هفت سالگی در نجف اشرف تنفس کرد. نخستین سالهای سبز زندگی را در آن شهر نجابت و نور، سپری ساخت . پس از آن همراه مادر مهربانش ، ناخوسته شهر نجف را به قصد شوشتر ترک کرد و در حدود سال 1327 ق . وارد آن شهر گردید.(991)
آن روز (1314 ش ) روزگار ایران سیاه بود و دست نشانده بیگانگان ، رضاخان میرپنج ، آشکارا با مظاهر اسلامی به ستیز برخاسته بود! در این زمان طلبه فارغ التحصیل حوزه نجف ، آقا محمد تقی شوشتری ، شیخ شهر و به جای پدر مظلوم و تبعید شده خوی ، مرجع مردم در آن دیار بود.
رجعت به شهر عشق
شیخ شوشتر که فرزند پدری چنان مبارز و بیدار بود تحمل هیچ تهاجمی را بر ساحت مقدس تشیع و اسلام روا نمی دید. چنین بود که علم مخالفت با مزدوران اجانب را مردانه برافراشت .
محقق برای بیداری مردم و تهییج آنان بر ضد طاغوت وقت ، شوشتر را ترک گفته ، همراه خانواده اش راهی کربلا گشت ... پس از چند صباحی که در کربلا مشغول زیارت و درددل کردن با سالار شهیدان بود، ضمن گلگشتی که در حلقه های درسی آن شهر داشت به این نتیجه رسید که عازم نجف اشرف گردد تا به دریای دانشهایی که در حلقه های درس و بحث آن روز حوزه نجف موج می زد، بپیوندد.(992)
همان روزها در نجف اشرف یکی از آثار پر بارش را با نام ((قضاء امیرالمؤ منین علیه السلام ) (پیرامون قضاوتهای امام علی علیه السلام ) برای نخستین بار به دست چاپ سپرد(993)و با انتشار آن ، چشم دانشوران نجف رامعطوف خود ساخت .
محقق تا سال 1321 ش . (1360 ق .) در حوزه نجف بود. پس از آن که رضا شاه از قدرت به زیر کشیده شد به شهرش شوشتر برگشت .(994)
او تا واپسین روزهای عمرش در آن دیار ماند تا آنجا که در سایه سار و سعی و کوششهای شبانه روزی اش نام شوشتر بر سر زبانها افتاد و گذشته درخشان خود را که روزی به ((دار المؤ منین )) شهرت داشت دوباره بازیافت چنان که هر دانشمندی که به زیارت او در شوشتر توفیق می یافت جهانی جمیل و عالمی پر از صفا را در آن دیار می دید و بی اختیار بیت زیر در زهنش تداعی می شد:
هر آن کس ز دانش برد توشه ای
جهانی است بنشسته در گوشه ای
برزیگران نور
مربیان و معلمان بزرگی که در شکوفایی آن استعداد درخشان و در طلوع آن آفتاب روشنگر، به نوعی سهیم بودند، به عنوان استادان محقق نام برده می شوند:
حلقه نور
بعضی از بزرگان و دانشوران معاصری که از محقق شوشتری اجازه روایتی داشته و از طرف ایشان مجاز در نقل حدیث هستند عبارت اند:
آثار پربار و ابتکاری
بیش از پنجاه سال است که کتابهای محقق ، بویژه ((قاموس و نهج الفصاحة دخیله )) ایشان از منابع مهم و مرجع شمرده می شوند و همین ما را از توصیف بیشتر آنها مستغنی می کند. پس تنها به نامبری آنها اکتفا می شوند:
در 14 جلد و پرآوازه ترین و پربارترین کتاب محقق شوشتری است در علم رجال .
مکتب تربیت
علامه شوشتری در مکتب تربیتی خویش نیز اشخاص بسیاری را تربیت کرده و به جامعه دانش و فرهنگ تحویل داده است که ما تنها به افراد خانواده ایشان بسنده می کنیم و برخی را به اختصار نام می بریم :

وی برادر محقق شوشتری و اهل علم و فضل است و امروزه از رجال بنام شوشتر شمرده می شود با وجود اینکه در حدود 90 سال از عمرشان می گذرد همچنان مشغول تبلیغ دین و تعلیم اخلاق و آداب اسلامی است و همه روزه در مسجد و مدرسه مرحوم شیخ جعفر شوشتری به امامت و ارشاد می پردازد.
تنها پسر علامه شوشتری است که عمری را در اعتلای فرهنگ اسلامی و یاری پدر دانشمندش کوشیده است و تا کنون دهها کتاب و مقاله پر بار نوشته و منتشر ساخته است که می تواند دانشوران را بکار آید. ایشان از اساتید نامدار دانشگاه تهران بود تا اینکه اخیرا از طرف مردم شوشتر به نمایندگی انتخاب شد و به مجلس شورای اسلامی راه یافت . استاد دکتر شیخ فرزند فرزانه ای نیز به نام مسعود داشت که با اشتیاق در جبهه های جهاد شرکت جست تا مفقودالاثر گشت و جاودانه شد.
علامه شوشتری دارای سه دختر نیز بود که در اینجا لازم است از داماد با فضلشان آقای حاج سید ابوالحسن شوشتری نام برد که عمری را در لباس ‍ مقدس روحانیت و در سنگر سجاده و محراب و منبر به نور افشانی و ارشاد مردم پرداخت و پیش از علامه شوشتری بدرود حیات گفت . (997)
آیینه اخلاق
محقق متقی ، مرد محراب محبت و والهی ملکوتی در وادی ولایت بود. از ایشان سؤ ال شد که اگر خداوند شما را دوباره جوان کند و قدرت و توانایی سابق را بدهد چه خواهید کرد؟
در پاسخ فرمود:
((تحقیق در آثار اهل بیت علیه السلام ))
فصل فراق
خورشید خوزستان پس از عمری نورافشانی در آسمان دانش و دین بالاخره در 29/2/74 (19 ذیحجه 1415) غروب کرد و روزنامه ها با تیترهای درشتی چون ((حضرت آیة الله العظمی شیخ محمد تقی شوشتری به ملکوت اعلی پیوست )) خبر از وصالش دادند و شروع فصل فراق و هجران فرهنگ دوستان را اعلام کردند.
چنین بود که نابغه ای به خواست خویش رسید و پرواز تا بر دوست را آغاز کرد و ای بار نیز همگان در سوگ نشستند و افسوس کنان که چرا تا زنده بود غریب و ناشناخته ماند و چرا پس از مرگ او را شناختیم زبان حال مردم بود. باری نوری که از نجف تابیده بود بالاخره در شوشتر غروب کرد و دفینه ای دیگر در ((مقام سید محمد گلابی )) و خاک پاک ایران زمین دفن شد.
این مقاله را با ابیاتی که حکایت از ارادت این کوچکترین به ساحت آن شیعی مرد پارسا و آزاد اندیش است به پایان می بریم تا که قبول افتد و چه در نظر آید:
شیخ ما نه مشرب ((مشاء)) گزید
نه به حکمت ماه ما ((اشراقی )) است
مهر ما از مکتب آل علی
آفتابی شد که خود آفاقی است
گرچه این دفتر به پایانش رسید
همچنان اما حکایت باقی است
آثار:
1. حجة الاسلام سید حسین نوری 2. حجة الاسلام سید علی اصغر حکیم (1348 ق ) 3. حجة الاسلام سید محمد علی امام ، معروف به امام شوشتری ، (1308 - 1394 ق ) 4. آیة الله شیخ محمد کاظم شوشتری (پدرشان ) 5. آیة الله سید مهدی آل طیب جزایری (1362 ق .) 6. آیة الله سید محمد تقی شیخ الاسلام . (1342 ق .)(995) 1. آیة الله العظمی مرعشی نجفی (ره ) 2. آیة الله شیخ غلامرضا عرفانیان (996) 3. استاد حجة الاسلام رضا استادی 4. استاد قیس آل قیس 5. دکتر سید کمال حاج سید جوادی 6. سید جمال الدین دین پرور 7. سید محمد حسن آل غفور 8. استاد محمد علی جاودان ... 1. شرح و جیزه شیخ بهایی (نخستین نوشته ایشان ) 2. حاشیه بر متن لمعه و بر شرح لمعه . 3. النجعه فی شرح اللمعه ، در 11 جلد. 4. الاخبار الدخیله ، در 4 جلد. 5. قضاء امیر المؤ منین علی بن ابی طالب علیه السلام (پرانتشارترین اثر محقق که به زبان فارسی دهها بار به چاپ و به زبان انگلیسی هم نشر یافته است . 6. آیات بینات فی حقیة بعض المنامات ، به تازگی به زبان فارسی نیز ترجمه و انتشار یافت . 7. الاوائل . 8. قاموس الرجال فی تحقیق رواة الشیعة و محدثیهم ، 9. رسالة فی تواریخ النبی والال (تاریخ چهارده معصوم علیه السلام ) 10. رسالة فی سهوالنبی صلی الله علیه و آله . 11. الدرالنظیر فی المکنین بابی بصیر. 12. البدایع (گلستانی که از هر چمن گلی را به ارمغان دارد) 13. بهج الصباغة فی شرح نهج البلاغه در چهارده جلد (تفسیری موضوعی و انتقادی ) 14. مقدمه ای بر توحید مفضل ، به زبان فارسی 15. الاربعون حدیثا، (چهل حدیث در فضائل ائمه معصومین و مسائل فقهی ). 16. الاربعینیات الثلاث . 17. کشکول ، در 237 صفحه جیبی (غیر از کتاب البدایع است ). 18. نوادر الاخبار و جواهر الاثار. 19. حواشی بر توضیح المسائل آیة الله خویی . 20 حواشی و استدراکات بر کتاب ثواب الاعمال و عقاب الاعمال . 21. جزوه کوچکی در ادعیه و اذکار. 22. حواشی بر ((منتخب المنتخب )) (رساله عملیه پدرشان ). 23. غرر و درر، در ادبیات . 24. تفسیر قرآن ، محقق شوشتری در این تفسیری که آرزوی اتمام و انتشارش را داشت ، بیشتر به دو تفسیر معروف شیعی نظر داشت . تفسیر تبیان ، اثر بزرگ شیخ طوسی و تفسیر المیزان اثر جاوید علامه طباطبایی این اثر سالهاست که در دست استاد علی اکبر غفاری است تا توسط انتشارات مکتبة الصدوق چاپ و منتشر شود. 1. شیخ بهاء الدین شوشتری معروف به آقا شیخ بهاء 2. دکتر محمد علی شیخ شوشتری 1. تفسیر قرآن 2. غرر و درر، در ادبیات 3. قاموس الرجال فی تحقیق رواة الشیعة و محدثیهم 4. الاوائل 5. آیات بینات فی حقیة بعض المنامات 6. قضاء امیر المؤ منین علی بن ابی طالب علیه السلام 7. الاخبار الدخیله 8. النجعه فی شرح اللمعه 9. حاشیه بر متن لمعه و بر شرح لمعه 10. شرح و جیزه شیخ بهایی 11. رسالة فی تواریخ النبی والال 12. رسالة فی سهوالنبی صلی الله علیه و آله 13. الدرالنظیر فی المکنین بابی بصیر 14. البدایع 15. بهج الصباغة فی شرح نهج البلاغه 16. مقدمه ای بر توحید مفضل 17. الاربعون حدیثا 18. الاربعینیات الثلاث 19. کشکول 20. نوادر الاخبار و جواهر الاثار 21. حواشی بر توضیح المسائل آیة الله خویی 22. حواشی و استدراکات بر کتاب ثواب الاعمال و عقاب الاعمال 23. جزوه کوچکی در ادعیه و اذکار 24. حواشی بر ((منتخب المنتخب ))
منبع :پایگاه اطلاع رسانی حوزه

   


نظرات()  
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

وبلاگ آشـــــــــوب

همــــــه چـــــی بــــرای همــــــه چـــــی
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو